Hicham woont inmiddels een maand of negen bij Exodus Den Haag. Sinds ruim vier maanden geeft hij, als vrijwilliger via de organisatie Delinkwentie & Samenleving, voorlichting aan met name jongeren op scholen. “Ik vertel ze mijn levensverhaal, over hoe ik in de criminaliteit terecht ben gekomen en wat zo’n leven met je doet.”
“Soms denken ze dat het wel cool is die criminaliteit, maar als ik ze dan vertel hoe het is om steeds maar weer de gevangenis in te draaien, meerdere keren de dood in de ogen te kijken, beschoten te worden en steeds meer jonge mensen om je heen te zien wegvallen, worden ze altijd wel stil. “
“Ik leg ook uit hoe moeilijk het is om daarna een nieuw, een ‘gewoon’ leven op te pakken, tegen welke problemen je aanloopt als je in de gevangenis hebt gezeten. Ik wil bijvoorbeeld het allerliefst banketbakker worden, heb in de gevangenis ook al diploma’s daarvoor gehaald. Maar voor mijn vervolgopleiding heb ik een stageplek nodig en het is heel moeilijk om die te vinden als je een strafblad hebt.”
“Ik vind dit voorlichtingswerk erg mooi om te doen. Het vertellen van mijn verhaal werkt voor mij als een soort therapie en ik geloof echt dat het belangrijk is om die jongens en meiden te waarschuwen om niet hetzelfde pad op te gaan. Ik begon met één keer per week voorlichting te geven, maar het bevalt me zo goed dat ik het inmiddels vier dagen in de week doe, meestal een stuk of vijf lesuren per dag.”
“Meteen al de eerste keer dat ik voor de klas stond voelde het heel natuurlijk. Ik was ook helemaal niet zenuwachtig. Na een paar keer meelopen met iemand, volgde ik een presentatietraining bij Delinkwentie & Samenleving. Daar zeiden ze dat ik een natuurtalent ben. Ik vind het ook echt bijzonder om zo’n hele groep pubers, soms wel meer dan honderd, muisstil te zien worden als ze naar mijn verhaal luisteren. “
“Natuurlijk moet je weten hoe je contact met ze moet maken, hoe je ervoor zorgt dat ze eindelijk die telefoontjes wegleggen en hoe je erdoorheen kunt prikken als ze stoer en bijdehand zitten te doen, maar dat gaat eigenlijk vanzelf. Soms komt een docent achteraf naar me toe dat hij verbaasd is dat zijn klas, die bij hem nooit stil wordt, muisstil naar mijn verhaal heeft zitten luisteren.”
“Het verhaal dat ik met ze deel is heel persoonlijk, ik geef me bloot. Vertel hoe ik mijn innerlijke pijn en leegte vanaf mijn jonge jaren steeds meer ben gaan invullen met crimineel gedrag. Hoe het van kwaad tot erger ging. Eerst thuis als kleuter kleingeld van mijn ouders jatten, als zesjarige het wisselgeld van de melkboer stelen, daarna de winkeldiefstallen, vervolgens steeds meer verkeerde ‘vrienden’, inbraken, steekpartijen, drugshandel, schietincidenten, en zo verder. Ik zit nu negen maanden bij Exodus en ik ben nog nooit zo lang buiten de gevangenis geweest, dit is echt een mijlpaal voor me.”
“Ik vertel tijdens de voorlichting altijd dat niemand wordt geboren als crimineel, dat het altijd een keuze is die je maakt. Ervaringen in je jongste kinderjaren zijn ook essentieel voor hoe je deze keuzes leert maken. Ik ben mezelf gaan beschermen door te verharden, steeds minder te voelen, steeds slechter te gaan leven. Ik waarschuw tijdens de les daarom ook altijd: sluit je niet af, blijf altijd praten, als je pijn of verdriet hebt, zoek dan naar iemand met wie je dat wel kunt delen.”
“Soms komt mijn verhaal heel dichtbij, dan moet iemand huilen omdat ze die pijn en die leegte in zichzelf herkennen. Bijna altijd reageren de jongeren respectvol. Dan vertellen ze me na de les dat ze vinden dat iedereen een tweede of een derde of een vierde kans verdient. Of dat, als hun ouders een eigen bakkerij zouden hebben, ze ervoor zouden zorgen dat ik daar stage mag lopen. Dat is natuurlijk hartverwarmend.”
“Ik hoop nog heel lang door te kunnen gaan met dit voorlichtingswerk. Als ik toen ik vijftien was zelf een andere Hicham voor de klas zo’n verhaal had horen vertellen, was dat zeker een wake-up call voor me geweest. Het had me waarschijnlijk gemotiveerd om er eerder uit te stappen. En dan had ik nu een heel ander leven gehad.”
Rien Timmer, directeur van Exodus Nederland, overhandigde op 10 februari 2012 een bijzondere dvd aan Jacco Groeneveld, directeur van het Gevangeniswezen. De dvd heeft als titel ‘Ik kom iets later schat’, en bestaat uit vier portretten van verschillende (oud)bewoners van Stichting Exodus, Stichting Ontmoeting, Stichting Moria en Stichting DOOR.
